Thị trường mà ai cũng tưởng sẽ tăng mãi

Những năm 1920 là thời kỳ bùng nổ ở Mỹ, và giá cổ phiếu tăng nhanh. Nhiều người mua cổ phiếu "ký quỹ", tức là chỉ trả một phần nhỏ, phần còn lại vay của công ty môi giới. Chỉ số Dow Jones Industrial Average đạt khoảng 381 điểm vào đầu tháng 9/1929.

Sang tháng 10, giá bắt đầu giảm. Thứ Năm 24/10, sau này gọi là Thứ Năm Đen tối, làn sóng bán tháo hoảng loạn ập vào thị trường. Thứ Ba 29/10, Thứ Ba Đen tối, giá lại lao dốc. Những người vay tiền mua cổ phiếu buộc phải bán, đẩy giá xuống thêm nữa.

Đà giảm kéo dài nhiều năm. Tháng 7/1932, chỉ số Dow chạm khoảng 41 điểm, thấp hơn gần 90% so với đỉnh năm 1929. Cú sập là một trong những nguyên nhân dẫn đến cuộc Đại Suy thoái, cùng với làn sóng ngân hàng đổ vỡ và những sai lầm chính sách trong các năm sau đó.

Giá tăng khiến việc vay tiền mua cổ phiếu trông an toàn, và càng nhiều người làm vậy, giá càng lên. Khi giá quay đầu, chính các khoản vay đó lại tác động ngược, buộc người ta bán tháo và khiến cú rơi tệ hơn. Nhiều người chỉ suy luận từ mấy năm gần nhất: giá đã tăng, vậy nó sẽ còn tăng.

Góc nhìn AI: một dự báo chỉ dựa trên xu hướng gần đây sẽ mặc định xu hướng đó tiếp diễn. Mô hình AI được huấn luyện trên một chuỗi năm thuận lợi cũng có thể mắc đúng lỗi đó, nên hãy hỏi chuyện gì xảy ra nếu xu hướng gãy.

Ý tưởng đằng sau vụ nàyBài học: Máy học như thế nào →

1. 1Cẩn thận với việc vay tiền để đầu tư, vì khoản lỗ tăng nhanh hơn khoản lời.
2. 2Hỏi xem giá tăng là do giá trị thật hay chỉ do có thêm nhiều người mua.
3. 3Thử mọi kế hoạch với tình huống một xu hướng kéo dài bỗng đảo chiều.
4. 4Để khoản tiết kiệm cần dùng ở nơi an toàn, tránh xa những thị trường biến động nhanh.