Bài 86 · 2 phút
Xin nguồn, rồi mở nguồn ra xem
Một nguồn chỉ có giá trị khi bạn mở nó ra và thấy nó thật sự nói điều AI khẳng định.
Hỏi chatbot nguồn ở đâu, nó sẽ đưa. Vấn đề là model không có tìm kiếm web có thể bịa ra những nguồn trông như thật: tiêu đề nghe hợp lý, tên tạp chí nghe quen, đường link dẫn đến hư không.
Công cụ có tìm kiếm web hoặc chế độ nghiên cứu sâu (deep research) làm việc này tốt hơn, vì nó dẫn đến những trang nó thật sự tìm thấy. Dù vậy, phần tóm tắt vẫn có thể nói quá so với trang gốc.
Vậy hãy kiểm tra 60 giây. Mở link. Tìm câu ủng hộ nhận định đó. Xem ai viết và viết khi nào. Trang của cơ quan nhà nước, trường đại học hay một tờ báo có uy tín đáng tin hơn một blog vô danh.
Nếu không tìm thấy nhận định trong nguồn, hãy coi nó là chưa được xác nhận. Nói với chatbot “Link này không nói như vậy” và xem nó phản ứng thế nào. Thường nó sẽ tự sửa, và đôi khi lại bịa tiếp.
Làm ngay
Kiểm tra nguồn trong 60 giây
- 1. Hỏi một câu về sự thật mà bạn quan tâm, dùng mẫu bên dưới.
- 2. Mở hai nguồn mà nó đưa.
- 3. Với mỗi nguồn, ghi có hoặc không: trang đó có thật sự nói vậy không?
[CÂU HỎI CỦA BẠN] Trả lời ngắn gọn, sau đó liệt kê nguồn kèm đường link. Với mỗi nguồn, trích câu ủng hộ câu trả lời của bạn. Nếu không chắc một nguồn có tồn tại, hãy nói thẳng thay vì liệt kê nó.
Kiểm tra nhanh
Tìm hiểu thêm
Thuật ngữ trong bài
- Hallucination
- Khi AI nói sai một cách tự tin, như bịa ra sự kiện, câu trích dẫn hay nguồn tham khảo.
- Deep research
- Chế độ của chatbot tự tìm đọc nhiều trang web trong vài phút rồi viết báo cáo dài có dẫn nguồn.
- Grounding
- Gắn câu trả lời của AI với nguồn thật bạn đưa hoặc nó tự tìm, để kiểm tra được thay vì bị bịa.