Thí nghiệm 14 · Thí nghiệm nổi tiếng
Vòng quay may mắn kéo lệch con số người ta đoán
Một con số từ vòng quay đã được cài sẵn, ai cũng biết là ngẫu nhiên, vẫn kéo con số người ta ước đoán về phía nó.
- Amos Tversky và Daniel Kahneman
- Đại học Hebrew Jerusalem, Israel
- 1974
- 4 phút đọc
Trong trang này
Trước khi đọcBạn sẽ làm gì?
Bạn muốn nhờ công cụ AI giúp định giá chiếc xe máy cũ định bán. Câu lệnh nào ít bị "mỏ neo" kéo lệch nhất?
Chọn một đáp án ngay bây giờ. Hồ sơ sẽ cho bạn biết mình đúng hay sai.
01Hồ sơ trong một phút
1Một con số ngẫu nhiên
Vòng quay dừng ở 10 hoặc 65 đã kéo ước đoán về số nước châu Phi trong Liên Hợp Quốc từ 25% lên 45%.
2Chuyên gia cũng thế
Định giá của môi giới đi theo giá chào bán, và mức án của thẩm phán đi theo đề nghị do xúc xắc quyết định.
3Vì sao nó hiệu quả
Người ta bắt đầu từ con số trước mặt rồi điều chỉnh quá ít.
4Ý nghĩa với AI
Một con số trong câu lệnh có thể neo câu trả lời. Hãy hỏi mà không đưa số trước, rồi so sánh.
02Dòng thời gian
Tháng 9/1974
Tversky và Kahneman mô tả mỏ neo từ vòng quay may mắn trên tạp chí Science.
1987
Northcraft và Neale cho thấy giá chào bán làm lệch định giá nhà của môi giới.
2006
Englich, Mussweiler và Strack thấy đề nghị từ xúc xắc ảnh hưởng mức án của thẩm phán.
03Thí nghiệm
Trong bài báo năm 1974 về phán đoán khi không chắc chắn, hai nhà tâm lý học Amos Tversky và Daniel Kahneman mô tả một thí nghiệm đơn giản. Một vòng quay may mắn, được cài ngầm để chỉ dừng ở số 10 hoặc 65, được quay ngay trước mặt mỗi người tham gia.
Sau đó người ta được hỏi tỉ lệ phần trăm các nước châu Phi trong Liên Hợp Quốc cao hơn hay thấp hơn con số trên vòng quay, rồi tự đưa ra ước đoán. Nhóm thấy số 10 đoán trung vị 25%. Nhóm thấy số 65 đoán trung vị 45%. Con số rõ ràng là ngẫu nhiên, vậy mà vẫn kéo lệch câu trả lời.
Các nghiên cứu sau thấy sức kéo tương tự ở cả giới chuyên môn. Năm 1987, Gregory Northcraft và Margaret Neale cho thấy giá chào bán một căn nhà làm thay đổi định giá của các môi giới bất động sản, dù phần lớn họ nói giá chào không ảnh hưởng gì. Năm 2006, Birte Englich, Thomas Mussweiler và Fritz Strack thấy các thẩm phán Đức giàu kinh nghiệm tuyên án nặng hơn sau khi thấy một mức đề nghị cao hơn, kể cả khi mức đó đến từ việc tung xúc xắc.
04Điều nó cho thấy
Khi phải ước đoán điều không chắc, người ta thường bắt đầu từ con số đang ở trước mặt rồi điều chỉnh, và thường dừng điều chỉnh quá sớm. Con số đầu tiên đóng khung cho việc tìm đáp án. Biết trước về thiên kiến này cũng chỉ đỡ được một chút.
Câu lệnh cũng mang theo "mỏ neo". Hỏi chatbot xem giá 500 triệu đồng có hợp lý không, câu trả lời của nó có thể cứ xoay quanh con số đó. Nhờ AI ước thời gian làm một dự án sau khi bạn đã nhắc tới ba tuần, rất có thể nó trả lời lại là ba tuần. Con số bạn viết vào định hình con số bạn nhận về.
Ý tưởng đằng sau vụ nàyBài học: Prompt bốn phần →

05Ý nghĩa khi bạn dùng AI
- Tự ước đoán trước khi nhìn con số của bất kỳ ai, kể cả giá chào bán hay con số AI đoán.
- Khi muốn chatbot ước đoán, hãy hỏi mà không đưa con số nào trước, rồi so với con số của bạn.
- Khi thương lượng, hãy biết rằng lời chào giá đầu tiên sẽ làm mỏ neo, và chuẩn bị sẵn khoảng giá của mình trước khi bắt đầu.
- Xin một khoảng kèm lý do, chẳng hạn trường hợp thấp, khả năng cao nhất và cao, thay vì một con số duy nhất.
07 — Nguồn
- Judgment under uncertainty: Heuristics and biases · Science · 1974-09-27
- Playing dice with criminal sentences: The influence of irrelevant anchors on experts' judicial decision making · Personality and Social Psychology Bulletin · 2006