Con tàu vũ trụ mất vì nhầm đơn vị đo

Tàu Mars Climate Orbiter của NASA được phóng vào tháng 12/1998 để nghiên cứu thời tiết trên Sao Hỏa. Trong chín tháng bay, những lần đốt động cơ nhỏ đẩy nhẹ con tàu. Phần mềm do nhà thầu Lockheed Martin viết tính tác động của những lần đốt đó rồi gửi số liệu cho đội dẫn đường ở Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA.

Hợp đồng quy định số liệu phải theo hệ mét, đơn vị newton-giây. Phần mềm của Lockheed Martin lại xuất ra theo pound-lực-giây, lớn hơn khoảng 4,45 lần. Phần mềm của đội dẫn đường coi đó là hệ mét, nên mỗi sai số nhỏ lại đẩy quỹ đạo dự đoán lệch thêm một chút.

Ngày 23/9/1999, tàu đốt động cơ để vào quỹ đạo quanh Sao Hỏa. Nó ở thấp hơn kế hoạch rất nhiều và bị mất, nhiều khả năng đã cháy trong khí quyển Sao Hỏa. Riêng con tàu đã tốn khoảng 125 triệu USD.

Ủy ban điều tra thấy đội dẫn đường đã nhận ra quỹ đạo không khớp với dự đoán trong lúc tàu đang bay. Mối lo ấy được nêu ra một cách không chính thức nhưng không được đẩy qua quy trình chính thức, và một lần đốt điều chỉnh đã lên kế hoạch, có thể giúp được, đã không được thực hiện.

Nhầm đơn vị là nguyên nhân trực tiếp, nhưng ủy ban tập trung vào câu hỏi vì sao không ai phát hiện ra. Dữ liệu đi giữa hai nhóm không được kiểm tra từ đầu đến cuối. Những bất ngờ nhỏ trong kết quả dẫn đường được bàn tới, nhưng không được giải quyết. Dự án còn thiếu người và chạy theo phương châm cắt giảm chi phí mà NASA khi ấy gọi là "nhanh hơn, tốt hơn, rẻ hơn".

Một lỗi đơn giản tồn tại được khi ai cũng nghĩ người khác đã kiểm tra rồi. Đội dẫn đường cho rằng số liệu gửi đến là đúng, còn người làm ra số liệu thì cho rằng chúng khớp với định dạng đã thỏa thuận.

Ý tưởng đằng sau vụ nàyBài học: Bảng tính và dữ liệu →

1. 1Khi dữ liệu đi giữa người với người hay hệ thống với hệ thống, hãy ghi rõ đơn vị, định dạng và kiểm tra thử một mẫu từ đầu đến cuối.
2. 2Khi kết quả không khớp với điều bạn chờ đợi, hãy tìm ra lý do rồi mới đi tiếp, dù chênh lệch nhỏ.
3. 3Cho mọi người một kênh chính thức để nêu mối lo, và mối lo đó phải được trả lời, không chỉ được bàn.
4. 4Ghi đơn vị cạnh mọi con số trong bảng tính, biểu mẫu và tin nhắn, như kg, km hay đồng.