Bài 272 · 3 phút
Dạy con kiểm tra lại AI
Trẻ nên sớm biết rằng chatbot có thể nói rất chắc chắn mà vẫn sai.
Trẻ con dễ tin bất cứ thứ gì trả lời nhanh và lễ phép. Chatbot làm được cả hai. Nó cũng có thể bịa ra một sự kiện, một năm tháng hay một tên sách, rồi nói bằng giọng tự tin y như mọi câu khác. Hiện tượng này gọi là ảo giác (hallucination).
Chatbot còn hay chiều theo người hỏi. Nếu con nói “Thủ đô Việt Nam là TP.HCM đúng không?”, có chatbot sẽ gật gù theo. Hãy dạy con rằng được đồng ý không có nghĩa là đúng.
Cho con một thói quen đơn giản: chuyện gì quan trọng thì kiểm tra ở nơi thứ hai. Sách giáo khoa, thầy cô, bách khoa toàn thư hay một trang tin đáng tin đều được.
Biến nó thành trò chơi. Mỗi lần hai bố con hay hai mẹ con bắt được chatbot nói sai, hãy vui mừng ăn mừng. Con sẽ hiểu rằng phát hiện lỗi là một kỹ năng đáng tự hào.
Làm ngay
Chơi trò “bắt lỗi chatbot”
- 1. Chọn một chủ đề con biết rõ, như con vật con thích hoặc một bài vừa học ở trường.
- 2. Cùng con hỏi chatbot câu bên dưới.
- 3. Kiểm tra hai thông tin trong sách giáo khoa hoặc một trang web đáng tin.
- 4. Cùng nói chuyện: chỗ nào đúng, chỗ nào sai, và mình phát hiện ra bằng cách nào.
Kể cho mình năm điều thú vị về loài voi, và với mỗi điều hãy nói bạn chắc chắn đến mức nào.
Kiểm tra nhanh
Tìm hiểu thêm
Thuật ngữ trong bài
- Hallucination
- Khi AI nói sai một cách tự tin, như bịa ra sự kiện, câu trích dẫn hay nguồn tham khảo.
- AI literacy
- Hiểu đủ về cách AI hoạt động để dùng tốt, nhận ra lỗi của nó và biết khi nào không nên dùng.
- Sycophancy
- Xu hướng AI đồng ý hoặc khen ý tưởng của bạn thay vì chỉ ra chỗ bạn sai.