Bài 7/12 · Dùng công cụ AI · Giáo án
Hỏi AI sao cho tốt
Các nhóm dùng thẻ để biến một yêu cầu hời hợt thành câu lệnh bốn phần (vai trò, nhiệm vụ, bối cảnh, định dạng), so sánh kết quả và thống nhất cách dùng AI trung thực cho việc học.
Học sinh có thể
- kể tên bốn phần của một câu lệnh tốt: vai trò, nhiệm vụ, bối cảnh và định dạng
- viết lại một yêu cầu mơ hồ thành câu lệnh bốn phần rõ ràng
- giải thích vì sao câu lệnh rõ hơn thường cho câu trả lời hữu ích hơn
- mô tả cách dùng AI trung thực cho bài vở và làm đúng quy định của nhà trường
Chuẩn bị
- Mỗi nhóm một bộ thẻ câu lệnh: bốn màu hoặc bốn nhãn (Vai trò, Nhiệm vụ, Bối cảnh, Định dạng), mỗi loại 5 đến 6 thẻ
- Ba yêu cầu hời hợt viết sẵn trên bảng (xem kế hoạch)
- Máy chiếu và một máy của thầy cô, hoặc hai ba câu trả lời chuẩn bị sẵn, in ra hay chép lên bảng
- Mỗi học sinh một phiếu học tập
Từ cần biết
- Câu lệnh (prompt):
- Tin nhắn mình gõ cho chatbot để nói mình muốn gì.
- Vai trò:
- Mình nhờ chatbot đóng vai ai, ví dụ một thầy giáo dạy toán kiên nhẫn.
- Bối cảnh:
- Thông tin nền chatbot cần biết: dành cho ai, mình đã biết gì, có giới hạn gì.
- Định dạng:
- Hình thức câu trả lời mình muốn, ví dụ một bảng, năm gạch đầu dòng hay một bài đố ngắn.
Hoạt động chính · Không cần máy: giấy và bút
Ghép thẻ thành câu lệnh tốt hơn
Các nhóm rút mỗi chồng một thẻ (vai trò, nhiệm vụ, bối cảnh, định dạng) để biến một yêu cầu hời hợt như "kể về núi lửa" thành câu lệnh rõ ràng. Thầy cô chạy thử hai ba câu trên một chatbot chiếu chung, hoặc đọc các câu trả lời đã chuẩn bị, để cả lớp thấy câu trả lời tốt lên bao nhiêu.
Trang ManuAI cho bài này
- Câu lệnh bốn phần ai.manusignal.com/vi/lessons/the-four-part-prompt
- Bộ câu lệnh mẫu ai.manusignal.com/vi/prompts
- Thẻ câu lệnh để in ai.manusignal.com/vi/materials/prompt-cards
Tiến trình 45 phút · 45 phút
| Khởi động7 phút | Hỏi bạn, hỏi máy
|
|---|---|
| Hoạt động18 phút | Ghép câu lệnh bằng thẻ
|
| Luyện tập15 phút | Phiếu học tập và dùng AI trung thực
|
| Tổng kết5 phút | Vai trò, nhiệm vụ, bối cảnh, định dạng
|
Lưu ý cho thầy cô
- An toàn: nhiều chatbot đặt độ tuổi tối thiểu, thường là 13, có nơi cao hơn. Thầy cô tự chạy phần trình diễn trên một màn hình, hoặc chuẩn bị sẵn câu trả lời. Học sinh không cần tạo tài khoản cho bài này.
- Hiểu lầm: "câu lệnh càng dài càng tốt". Rõ ràng quan trọng hơn dài. Một câu ngắn có vai trò, nhiệm vụ, chút bối cảnh và định dạng là đủ tốt.
- Lớp nhiều trình độ: em nào xong sớm có thể thêm thẻ thứ năm, "ví dụ mẫu", để chatbot thấy một mẫu điều mình muốn. Em nào ngại viết thì ghép thẻ trên bàn, không cần chép lại.
Đáp án phiếu kiểm tra nhanh
- Trong câu lệnh "Trả lời dưới dạng danh sách năm mục", đó là phần nào? C. Định dạng
- Viết lại "kể về khủng long" thành một câu lệnh tốt hơn, dùng ít nhất ba trong bốn phần. Câu trả lời tốt: Ví dụ: Bạn là hướng dẫn viên bảo tàng (vai trò). Hãy giải thích vì sao khủng long bị tuyệt chủng (nhiệm vụ) cho một bạn lớp 6 thích động vật (bối cảnh), trong năm câu ngắn (định dạng).
- Cách nào là dùng AI trung thực khi làm bài tập về nhà? A. Nhờ nó giải thích ý chính, rồi tự viết câu trả lời và làm đúng quy định của trường