Thất bại 10 · Thất bại kinh doanh
Sàn tiền mã hóa tiêu tiền của chính khách hàng
FTX từng là một trong những sàn tiền mã hóa lớn nhất thế giới, nhưng tiền gửi của khách đã bị lén chuyển sang một công ty giao dịch anh em, và sàn sụp đổ chỉ trong vài ngày vào tháng 11/2022.
- FTX
- Bahamas và Hoa Kỳ
- 2022
- 4 phút đọc
Trong trang này
Trước khi đọcBạn sẽ làm gì?
Doanh nghiệp nhỏ của bạn để một nhân viên kế toán vừa duyệt vừa chuyển mọi khoản chi. Một công cụ kế toán AI mới khiến sổ sách tháng nào cũng gọn gàng. Một người bạn hỏi ai kiểm tra các khoản chi. Câu trả lời tốt nhất là gì?
Chọn một đáp án ngay bây giờ. Hồ sơ sẽ cho bạn biết mình đúng hay sai.
01Hồ sơ trong một phút
1Nổi tiếng thật nhanh
FTX trở thành một trong những sàn tiền mã hóa lớn nhất thế giới, được định giá khoảng 32 tỉ USD đầu năm 2022.
2Mối liên hệ bị giấu
Tiền gửi của khách đã bị chuyển sang Alameda Research, công ty giao dịch của cùng một nhà sáng lập.
3Sụp đổ
Sau làn sóng rút tiền, FTX nộp đơn phá sản ngày 11/11/2022. Nhà sáng lập sau đó lãnh 25 năm tù.
4Bài học cho AI
Con số tự tin chỉ tốt bằng dữ liệu bên dưới, nên hãy bảo đảm có người độc lập kiểm tra.
02Dòng thời gian
2019
Sam Bankman-Fried ra mắt sàn FTX.
2/11/2022
CoinDesk đưa tin tài sản của Alameda phần lớn là token do FTX phát hành.
11/11/2022
FTX nộp đơn phá sản tại Mỹ.
Tháng 11/2023
Bồi thẩm đoàn New York kết luận Bankman-Fried phạm tội lừa đảo và âm mưu.
Tháng 3/2024
Ông bị tuyên án 25 năm tù.
03Chuyện gì đã xảy ra
Sam Bankman-Fried lập công ty giao dịch tiền mã hóa Alameda Research năm 2017 và sàn FTX năm 2019. FTX lớn rất nhanh, tài trợ cả sân thể thao, chạy quảng cáo với người nổi tiếng, và đầu năm 2022 được nhà đầu tư định giá khoảng 32 tỉ USD.
Ngày 2/11/2022, trang tin CoinDesk đưa tin phần lớn tài sản của Alameda là FTT, một đồng token do chính FTX tạo ra. Vài ngày sau, người đứng đầu sàn đối thủ Binance nói sẽ bán số FTT mình nắm giữ. Khách hàng đổ xô rút tiền, và FTX không trả nổi. Ngày 11/11, FTX nộp đơn phá sản tại Mỹ.
Vị tổng giám đốc mới được đưa vào để thu dọn, ông John J. Ray III, nói ông chưa từng thấy công ty nào buông lỏng kiểm soát đến mức đó. Tháng 11/2023, bồi thẩm đoàn ở New York kết luận Bankman-Fried phạm tội lừa đảo và âm mưu, và tháng 3/2024 ông bị tuyên án 25 năm tù. Công tố viên cho biết tiền của khách đã bị dùng cho hoạt động giao dịch của Alameda, cho vay, mua bất động sản và đóng góp chính trị.
04Vì sao thất bại
FTX gần như không có những bước kiểm soát mà một công ty tài chính bình thường phải có. Không có hội đồng quản trị độc lập trông chừng dòng tiền, sổ sách lộn xộn, và chỉ vài người có thể chuyển tiền của khách mà không cần ai khác duyệt. Đồng token do chính công ty phát hành lại được tính như tài sản chắc chắn, nên các con số trông rất khỏe cho đến đúng lúc mọi người đòi rút tiền.
Góc nhìn AI: một bảng điều khiển đầy con số tự tin chỉ tốt bằng dữ liệu nằm bên dưới. Khi công cụ AI hay bảng tính đưa cho bạn một con số, hãy hỏi nó đến từ đâu và đã có ai ngoài nhóm kiểm tra chưa.
Ý tưởng đằng sau vụ nàyBài học: Duyệt bài AI như một người quản lý →

05Bài học cho ai triển khai AI
- Tách tiền của khách khỏi tiền của công ty, và có người độc lập kiểm tra.
- Bảo đảm không ai có thể một mình chuyển khoản lớn hay sửa hệ thống quan trọng mà không cần người thứ hai duyệt.
- Hỏi xem một giá trị được báo cáo thực chất gồm những gì, nhất là khi tài sản đó do chính công ty tạo ra.
- Cảnh giác khi danh tiếng, tài trợ và tăng trưởng nóng được dùng thay cho báo cáo tài chính đã kiểm toán.
- Nếu bạn để tiền trên bất kỳ ứng dụng hay sàn nào, chỉ dùng dịch vụ được cấp phép hợp pháp và đừng để ở đó nhiều hơn số bạn chịu mất được.
07 — Nguồn
- Samuel Bankman-Fried Sentenced To 25 Years For His Orchestration Of Multiple Fraudulent Schemes · US Attorney's Office, Southern District of New York · 2024-03-28
- SEC Charges Samuel Bankman-Fried with Defrauding Investors in Crypto Asset Trading Platform FTX · US Securities and Exchange Commission · 2022-12-13