Cả 12 bài

Bài 2/12 · AI là gì

Chatbot viết như thế nào: đoán từ tiếp theo

Qua trò chơi đoán từ tiếp theo cả lớp, học sinh thấy chatbot viết câu trả lời bằng cách đoán từ dễ xuất hiện nhất, và một câu trả lời nghe hợp lý vẫn có thể sai.

Hoặc chỉ in một phần

Trong hộp thoại in, chọn khổ A4, tỉ lệ 100% (hoặc Mặc định) và bật Đồ họa nền để in phần màu. Chọn Lưu dưới dạng PDF nếu muốn giữ tệp.

Bài 2/12 · AI là gì · Giáo án

Chatbot viết như thế nào: đoán từ tiếp theo

Qua trò chơi đoán từ tiếp theo cả lớp, học sinh thấy chatbot viết câu trả lời bằng cách đoán từ dễ xuất hiện nhất, và một câu trả lời nghe hợp lý vẫn có thể sai.

Học sinh có thể

  • mô tả cách chatbot viết từng mẩu chữ nhỏ bằng cách đoán phần tiếp theo
  • giải thích vì sao câu trả lời nghe hợp lý chưa chắc đã đúng
  • dùng bảng kiểm đếm của lớp để tìm từ tiếp theo dễ xảy ra nhất
  • nêu một lý do cần kiểm tra lại điều chatbot nói

Chuẩn bị

  • Sáu đến tám câu bỏ dở viết trên bảng hoặc trên mẩu giấy (xem phần tiến trình)
  • Giấy nhỏ, mỗi học sinh ba hoặc bốn mẩu
  • Máy chiếu và một máy của thầy cô cho phần minh hoạ ngắn (không bắt buộc)
  • Mỗi học sinh một phiếu học tập

Từ cần biết

Chatbot:
Chương trình máy tính mà mình gõ chữ vào, nó viết lại câu trả lời bằng ngôn ngữ thường ngày.
Đoán từ tiếp theo:
Chọn từ dễ xuất hiện tiếp theo nhất, dựa vào quy luật trong rất nhiều văn bản.
Token:
Một mẩu chữ nhỏ, có thể là một từ hoặc một phần của từ, mà chatbot đọc và viết.
Câu trả lời bịa:
Câu trả lời nghe rất tự tin và đúng nhưng thực ra sai hoặc do máy tự nghĩ ra.

Hoạt động chính · Không cần máy: giấy và bút

Trò chơi đoán từ tiếp theo

Mỗi học sinh viết từ tiếp theo cho những câu bỏ dở, cả lớp kiểm đếm và chọn từ được nhiều người viết nhất, rồi cùng ghép cả một câu từng từ một. Có câu dẫn tới đáp án phổ biến nhưng sai, cho thấy chatbot có thể nói rất chắc mà vẫn nhầm.

Trang ManuAI cho bài này

Tiến trình 45 phút · 45 phút

Khởi động6 phút

Nói tiếp câu của cô

  • Nói chậm: "Sáng nào em cũng đánh..." rồi để cả lớp hô phần cuối.
  • Thử thêm hai câu: "Ăn quả nhớ kẻ..." và "Chúc mừng sinh...".
  • Hỏi: "Sao cả lớp lại cùng nghĩ ra một từ?" Dẫn tới ý: vì mình đã nghe những mẫu câu này rất nhiều lần.
Hoạt động18 phút

Kiểm đếm từ tiếp theo

  • Đưa một câu bỏ dở, ví dụ "Tan học em thích chơi...". Mỗi học sinh viết một từ tiếp theo vào giấy.
  • Thu giấy theo dãy và kiểm đếm các đáp án nhiều nhất trên bảng. Khoanh tròn từ thắng.
  • Làm thêm hai, ba câu. Chỉ vào bảng kiểm đếm: cả lớp mình đang là một mô hình ngôn ngữ nhỏ.
  • Giờ cùng ghép một câu: bắt đầu bằng "Hôm qua con mèo nhà Lan", mỗi lượt chọn từ được nhiều người chọn nhất, làm năm lượt.
  • Thử một câu bẫy: "Thủ đô của nước Úc là...". Nhiều em sẽ nói Sydney. Đáp án đúng là Canberra.
  • Giải thích: chatbot cũng làm vậy, dựa trên quy luật từ một lượng văn bản khổng lồ. Từ phổ biến nhất và từ đúng sự thật đôi khi khác nhau.
Luyện tập16 phút

Phiếu học tập và minh hoạ của thầy cô

  • Học sinh làm phiếu theo cặp.
  • Nếu có máy chiếu, thầy cô mở trang ManuAI về token trên máy mình và cho lớp xem chữ được cắt thành những mẩu nhỏ ra sao.
  • Cả lớp bàn câu 4: khi nào một phỏng đoán nghe hợp lý lại nguy hiểm? Chuyện sức khoẻ, tiền bạc, kiến thức làm bài tập là ví dụ tốt.
Tổng kết5 phút

Nghe chắc chắn vẫn phải kiểm tra

  • Hỏi: "Chatbot có biết câu trả lời của nó đúng hay sai không?" Chốt: nó chọn từ dễ xuất hiện và có thể sai.
  • Viết lên bảng: nghe hợp lý chưa chắc đã đúng.
  • Phát phiếu ra cửa.

Lưu ý cho thầy cô

  • An toàn: nhiều chatbot quy định độ tuổi tối thiểu, thường là 13, có nơi cao hơn. Thầy cô tự làm phần minh hoạ trên một màn hình chiếu chung. Không yêu cầu học sinh đăng ký tài khoản.
  • Hiểu lầm: học sinh có thể nghĩ chatbot "tra Google" hay "biết" đáp án. Có công cụ có tìm kiếm thật, nhưng phần viết chữ vẫn là đoán từ tiếp theo. Thầy cô cứ quay lại bảng kiểm đếm trên bảng.
  • Lớp đông: mỗi câu chỉ thu giấy của một dãy để kiểm đếm cho nhanh. Em nào khá có thể tự nghĩ một câu bẫy, loại câu mà từ phổ biến nhất lại sai.

Đáp án phiếu kiểm tra nhanh

  1. Chatbot viết câu trả lời bằng cách: B. đoán mẩu chữ nhỏ tiếp theo, lặp đi lặp lại
  2. Chatbot trả lời rất tự tin. Như vậy có nghĩa là nó đúng không? Giải thích. Câu trả lời tốt: Không. Nó chọn những từ dễ xuất hiện tiếp theo, mà câu trả lời nghe hợp lý vẫn có thể sai. Giọng văn tự tin không chứng minh được điều đó là thật, nên những thông tin quan trọng cần kiểm tra lại.
  3. Với một thông tin chatbot đưa ra để làm bài tập, cách nào an toàn nhất? D. Kiểm tra lại trong sách giáo khoa hoặc hỏi thầy cô
Miễn phí in và chia sẻ trong lớp học và ở nhà.ManuAI · học AI miễn phí cho mọi người · ai.manusignal.com/vi

Phiếu học tập · Bài 2/12 · AI là gì

Đoán từ tiếp theo

Họ tênLớpNgày

Làm cùng bạn bên cạnh. Hãy nghĩ như một chatbot: từ nào dễ xuất hiện tiếp theo nhất?

  1. 1Viết từ tiếp theo mà em nghĩ đa số mọi người sẽ chọn, rồi một từ ít gặp hơn nhưng vẫn hợp.

    Đầu câuTừ dễ xuất hiện nhấtÍt gặp hơn nhưng vẫn được
    Em uống một cốc...
    Cặp sách của em rất...
    Chủ nhật cả nhà em đi...
    Cô giáo bảo chúng em mở...
  2. 2Chatbot chọn từ tiếp theo bằng cách nào?

    • Tra đáp án trong một cuốn sách toàn sự thật
    • Hỏi một người ngồi trong văn phòng
    • Chọn từ dễ xuất hiện dựa trên quy luật trong văn bản nó đã học
    • Chọn một từ hoàn toàn ngẫu nhiên
  3. 3Trong trò chơi, nhiều bạn đoán thủ đô nước Úc là Sydney. Vì sao đáp án được nhiều người chọn nhất vẫn có thể sai?

  4. 4Kể một loại câu hỏi mà nếu chatbot trả lời sai thì có thể gây chuyện thật. Giải thích vì sao.

  5. 5Cùng bạn ghép một câu từng từ một, lần lượt mỗi người thêm từ dễ xuất hiện nhất. Viết câu vào đây, rồi khoanh những từ mà hai em đã phải chọn giữa nhiều khả năng.

Miễn phí in và chia sẻ trong lớp học và ở nhà.ManuAI · học AI miễn phí cho mọi người · ai.manusignal.com/vi

Cắt theo đường chấm: mỗi trang hai phiếu.

Phiếu kiểm tra nhanh · Bài 2ManuAI

Chatbot viết như thế nào: đoán từ tiếp theo

Họ tênLớpNgày

  1. 1Chatbot viết câu trả lời bằng cách:

    • Achép nguyên một câu trả lời từ một trang web
    • Bđoán mẩu chữ nhỏ tiếp theo, lặp đi lặp lại
    • Chiểu thế giới y hệt con người
    • Dlần nào cũng hỏi internet để lấy đáp án đúng
  2. 2Chatbot trả lời rất tự tin. Như vậy có nghĩa là nó đúng không? Giải thích.

  3. 3Với một thông tin chatbot đưa ra để làm bài tập, cách nào an toàn nhất?

    • AChép vào bài ngay
    • BTin luôn nếu nghe có vẻ giỏi
    • CBảo chatbot nói lại lần nữa
    • DKiểm tra lại trong sách giáo khoa hoặc hỏi thầy cô