Bức tường chắn sóng xây cho một con sóng nhỏ hơn

Ngày 11/3/2011, một trận động đất mạnh 9,0 độ xảy ra ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản. Các lò phản ứng đang chạy ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi tự động dừng, và máy phát điện chạy dầu diesel khởi động để giữ cho máy bơm làm mát hoạt động.

Khoảng 50 phút sau, sóng thần ập tới. Tại nhà máy, sóng cao chừng 13 đến 15 mét. Khu nhà máy được thiết kế cho sóng thần khoảng 5,7 mét. Nước tràn vào máy phát và thiết bị điện, nhiều thứ đặt dưới tầng hầm, và nhà máy mất gần như toàn bộ nguồn điện.

Không có làm mát, lõi các lò số 1, 2 và 3 bị nóng chảy. Các vụ nổ khí hydro làm hư hại nhiều tòa nhà lò phản ứng. Hơn 100.000 người phải sơ tán. Bản thân phóng xạ gây rất ít hoặc không gây ca tử vong tức thời nào, nhưng việc sơ tán gắn với nhiều ca tử vong ở người già và người bệnh.

Năm 2012, một ủy ban độc lập do Quốc hội Nhật Bản lập ra kết luận đây là thảm họa do con người gây ra. Ủy ban thấy TEPCO và cơ quan quản lý đã biết đến những nghiên cứu cho thấy sóng thần lớn hơn có thể xảy ra, nhưng đã trì hoãn hành động.

Hệ thống phòng vệ của nhà máy được xây quanh con sóng lớn nhất mà người ta từng tính đến, còn bằng chứng mới về sóng lớn hơn thì bị coi là việc để nghiên cứu sau. Thiết bị quan trọng đặt ở chỗ chỉ một trận lụt là có thể hạ gục tất cả cùng lúc.

Ủy ban còn chỉ trích quan hệ quá gần gũi giữa đơn vị vận hành và cơ quan quản lý, cùng tâm lý ngại xem lại các quyết định cũ. Thừa nhận mức thiết kế quá thấp đồng nghĩa với những thay đổi tốn kém, nên con số cũ vẫn được giữ.

Ý tưởng đằng sau vụ nàyBài học: Máy học như thế nào →

1. 1Lên kế hoạch cho trường hợp xấu nhất mà bằng chứng hiện nay cho thấy, đừng dừng ở trường hợp xấu nhất bạn tính từ nhiều năm trước.
2. 2Tìm những "điểm hỏng duy nhất", nơi một sự cố có thể hạ gục cả hệ thống chính lẫn hệ thống dự phòng.
3. 3Khi có bằng chứng mới về rủi ro lớn hơn, hãy đặt hạn ngày để quyết định làm gì, đừng chỉ hứa sẽ nghiên cứu.
4. 4Để bản dự phòng ở nơi cùng một thảm họa không với tới được, chẳng hạn một bản sao tài liệu quan trọng ở chỗ khác.