Cả 12 bài

Bài 1/12 · AI là gì

Thế nào thì được gọi là AI?

Học sinh phân loại các máy móc quen thuộc thành loại làm theo luật cố định và loại học từ ví dụ, từ đó hình thành một cách hiểu dễ dùng về AI.

Hoặc chỉ in một phần

Trong hộp thoại in, chọn khổ A4, tỉ lệ 100% (hoặc Mặc định) và bật Đồ họa nền để in phần màu. Chọn Lưu dưới dạng PDF nếu muốn giữ tệp.

Bài 1/12 · AI là gì · Giáo án

Thế nào thì được gọi là AI?

Học sinh phân loại các máy móc quen thuộc thành loại làm theo luật cố định và loại học từ ví dụ, từ đó hình thành một cách hiểu dễ dùng về AI.

Học sinh có thể

  • phân biệt máy làm theo luật cố định với máy học từ ví dụ
  • giải thích bằng lời của mình rằng AI học quy luật từ dữ liệu để đưa ra phỏng đoán
  • kể được hai ví dụ về AI gặp trong đời sống hằng ngày
  • giải thích vì sao có những máy rất khó xếp loại

Chuẩn bị

  • Mỗi nhóm 4 đến 6 HS một bộ 10 thẻ phân loại (viết tay lên giấy nháp hoặc in ra)
  • Hai tiêu đề trên bảng: "Làm theo luật cố định" và "Học từ ví dụ"
  • Mỗi học sinh một phiếu học tập, lớp đông thì hai em một phiếu
  • Băng dính hoặc nam châm để dán thẻ lên bảng

Từ cần biết

Luật:
Lệnh do con người viết sẵn từ trước: nếu chuyện này xảy ra thì làm việc kia.
Dữ liệu:
Thông tin, ví dụ hay số đo được thu thập lại để người hoặc máy sử dụng.
Quy luật:
Điều hay lặp lại hoặc hay đi cùng nhau, nhờ đó mình đoán được chuyện tiếp theo.
AI (trí tuệ nhân tạo):
Hệ thống máy tính học quy luật từ rất nhiều dữ liệu rồi dùng chúng để phỏng đoán.

Hoạt động chính · Không cần máy: giấy và bút

Trò chơi xếp thẻ: luật hay ví dụ?

Các nhóm xếp những thẻ như máy tính bỏ túi, mở khoá điện thoại bằng khuôn mặt, tự sửa chính tả, đồng hồ báo thức, ứng dụng bản đồ chọn đường, bộ lọc thư rác, đèn giao thông hẹn giờ, ứng dụng video gợi ý clip tiếp theo vào hai nhóm. Khi tranh luận về những thẻ khó, học sinh thấy AI là học từ ví dụ, và nhiều ứng dụng kết hợp cả luật lẫn AI.

Trang ManuAI cho bài này

Tiến trình 45 phút · 45 phút

Khởi động7 phút

Máy tính bỏ túi có thông minh không?

  • Hỏi: "Máy tính bỏ túi có thông minh không? Còn điện thoại của bố mẹ em thì sao?" Nghe nhanh vài câu trả lời.
  • Viết chữ AI lên bảng. Mời học sinh kể bất cứ thứ gì các em nghĩ là có dùng AI.
  • Ghi lại hết, chưa nhận xét đúng sai. Nói với lớp: cuối giờ các em sẽ có một phép thử để tự kiểm tra từng thứ.
Hoạt động18 phút

Xếp thẻ theo nhóm

  • Phát thẻ. Giải thích hai nhóm: con người đã viết sẵn mọi luật, hoặc máy tự học từ rất nhiều ví dụ.
  • Cho một câu hỏi gợi ý: "Một người có thể viết ra hết mọi luật cho máy này không?" Nếu không thì nhiều khả năng máy đã tự học.
  • Các nhóm xếp trong 8 phút. Thẻ nào nhóm không thống nhất được thì để sang nhóm thứ ba, "Chưa chắc".
  • Mỗi nhóm lên dán một thẻ và nêu lý do. Các nhóm khác đồng ý hoặc phản biện.
  • Chốt đáp án: máy tính bỏ túi, đồng hồ báo thức, đèn giao thông hẹn giờ làm theo luật. Mở khoá bằng khuôn mặt, lọc thư rác, gợi ý video là học từ ví dụ.
  • Bàn về các thẻ lưng chừng: ứng dụng bản đồ dùng luật để tìm đường, dùng phỏng đoán học được để dự báo kẹt xe. Bàn phím tự sửa chữ ngày nay cũng học từ cách mọi người gõ.
Luyện tập15 phút

Phiếu học tập: tự kiểm tra

  • Học sinh làm phiếu một mình hoặc theo cặp.
  • Thầy cô đi quanh lớp, với mỗi câu trả lời là AI thì hỏi: "Nó có thể đã học từ dữ liệu gì?"
  • Mời hai, ba em đọc định nghĩa AI do các em tự viết.
Tổng kết5 phút

Định nghĩa trong một câu

  • Cả lớp cùng viết lên bảng: AI học quy luật từ dữ liệu để phỏng đoán.
  • Nhấn vào chữ "phỏng đoán": đã là đoán thì có thể sai.
  • Phát phiếu ra cửa (exit ticket).

Lưu ý cho thầy cô

  • Hiểu lầm thường gặp: "cái gì điện tử hay chạy nhanh cũng là AI". Thầy cô cứ hỏi lại câu hỏi về luật. Máy tính bỏ túi tính nhanh và chính xác, nhưng nó chẳng học gì cả.
  • Lớp đông: mỗi nhóm chỉ cần 6 thẻ, còn các thẻ khó (bản đồ, tự sửa chữ) thì cả lớp làm chung trên bảng. Nhóm khá có thể tự nghĩ thêm hai thẻ để đố nhóm khác.
  • Để thẻ vào nhóm "Chưa chắc" không có gì sai. Chính chuyên gia cũng còn tranh luận về vài thẻ, và lý do các em đưa ra quan trọng hơn việc xếp vào đâu.

Đáp án phiếu kiểm tra nhanh

  1. Thứ nào dưới đây nhiều khả năng đã học từ ví dụ? C. Bộ lọc thư rác
  2. Vì sao ta nói AI đưa ra phỏng đoán? Câu trả lời tốt: Vì nó dùng quy luật tìm được trong dữ liệu cũ. Quy luật không đúng với mọi trường hợp mới, nên câu trả lời của nó có thể sai.
  3. Mở khoá điện thoại bằng khuôn mặt là AI vì: A. nó đã học khuôn mặt trông thế nào từ rất nhiều ảnh mẫu
Miễn phí in và chia sẻ trong lớp học và ở nhà.ManuAI · học AI miễn phí cho mọi người · ai.manusignal.com/vi

Phiếu học tập · Bài 1/12 · AI là gì

Luật hay ví dụ?

Họ tênLớpNgày

Làm một mình hoặc với bạn bên cạnh. Với mỗi máy, em hãy quyết định nó hoạt động theo cách nào và giải thích vì sao.

  1. 1Xếp loại các máy sau. Đánh dấu vào một cột và ghi lý do ngắn gọn.

    MáyLuật cố địnhHọc từ ví dụLý do
    Máy tính bỏ túi
    Mở khoá điện thoại bằng khuôn mặt
    Bộ lọc thư rác
    Đèn giao thông hẹn giờ
    Ứng dụng video gợi ý clip tiếp theo
  2. 2Câu hỏi nào giúp em nhiều nhất khi quyết định một thứ có dùng AI hay không?

    • Nó có chạy bằng điện không?
    • Một người có thể viết sẵn hết mọi luật cho nó không?
    • Nó có đắt tiền không?
    • Nó có màn hình không?
  3. 3Ứng dụng bản đồ vừa có luật vừa có AI. Hãy giải thích phần nào làm theo luật, phần nào học từ dữ liệu.

  4. 4Hoàn thành câu bằng lời của em: AI là...

  5. 5Vẽ một máy móc ở nhà hoặc ở trường mà em nghĩ có dùng AI. Ghi chú xem nó có thể đã học từ dữ liệu gì.

Miễn phí in và chia sẻ trong lớp học và ở nhà.ManuAI · học AI miễn phí cho mọi người · ai.manusignal.com/vi

Cắt theo đường chấm: mỗi trang hai phiếu.

Phiếu kiểm tra nhanh · Bài 1ManuAI

Thế nào thì được gọi là AI?

Họ tênLớpNgày

  1. 1Thứ nào dưới đây nhiều khả năng đã học từ ví dụ?

    • AĐồng hồ báo thức
    • BMáy tính bỏ túi
    • CBộ lọc thư rác
    • DĐèn giao thông hẹn giờ
  2. 2Vì sao ta nói AI đưa ra phỏng đoán?

  3. 3Mở khoá điện thoại bằng khuôn mặt là AI vì:

    • Anó đã học khuôn mặt trông thế nào từ rất nhiều ảnh mẫu
    • Bcó người đã viết luật cho từng khuôn mặt trên thế giới
    • Cnó nằm trong điện thoại
    • Dnó chạy rất nhanh