Thống kê bạn thực sự cần

Trung bình (mean) là tổng chia cho số lượng. Trung vị (median) là giá trị ở giữa khi sắp xếp. Khi có vài giá trị rất lớn, như vài đơn hàng sỉ hay vài người thu nhập rất cao, trung bình bị kéo lên và trung vị phản ánh trường hợp điển hình tốt hơn.

Luôn báo cáo cả độ phân tán. Hai cửa hàng trong cùng chuỗi có doanh thu trung bình mỗi ngày như nhau vẫn có thể rất khác nhau nếu một nơi ổn định còn nơi kia lên xuống thất thường. Khoảng biến thiên, các phân vị (như phân vị 25 và 75) hay độ lệch chuẩn đều mô tả độ phân tán.

Nếu tỷ lệ chuyển đổi tăng từ 2% lên 3%, đó là tăng 1 điểm phần trăm, và cũng là tăng 50%. Cả hai đều đúng nhưng nghĩa khác nhau. Hãy nói rõ bạn dùng cách nào, và ghi cả giá trị ban đầu.

Con số gốc nhỏ dễ phóng đại thay đổi. Từ 2 lời phàn nàn lên 4 là “tăng 100%”, nhưng vẫn chỉ là hai lời phàn nàn.

Doanh số kem và số ca cháy nắng cùng tăng là do trời nóng, không phải cái này gây ra cái kia. Khi hai con số cùng biến động, hãy tìm yếu tố thứ ba, xem có phải quan hệ ngược chiều, hay chỉ là trùng hợp.

Dùng từ cho trung thực: “khách dùng app mua nhiều hơn” là một phát hiện; “app khiến khách mua nhiều hơn” cần bằng chứng mạnh hơn, thường là một thử nghiệm.

Kết quả từ 20 người dao động mạnh hơn nhiều so với kết quả từ 20.000 người. Trước khi ăn mừng một chênh lệch, hãy hỏi mỗi con số dựa trên bao nhiêu quan sát.

A/B test chia ngẫu nhiên người dùng thành hai nhóm thấy hai phiên bản khác nhau, rồi so sánh một kết quả. Chính sự ngẫu nhiên cho phép bạn nói về nhân quả. Chốt chỉ số và cỡ mẫu trước khi bắt đầu, chạy đủ thời gian đã định, và đừng dừng sớm chỉ vì thấy kết quả đẹp. Có nhiều công cụ tính miễn phí trên mạng để ước lượng cỡ mẫu và mức ý nghĩa.