Bài 8/12 · Dùng công cụ AI · Giáo án
AI cũng sai: kiểm tra câu trả lời
Học sinh đoán các khẳng định của AI là thật hay giả trong một trò chơi, rồi tìm chi tiết bịa đặt giấu trong ba câu trả lời đầy tự tin và lên cách kiểm tra.
Học sinh có thể
- giải thích vì sao chatbot có thể tự tin nói ra những điều bịa đặt
- tìm được một chi tiết bịa trong câu trả lời phần lớn là đúng
- kể ba cách kiểm tra thông tin: nguồn thứ hai, trang chính thức, hỏi thẳng nguồn
- quyết định câu trả lời nào cần kiểm tra nhất
Chuẩn bị
- Máy chiếu và một máy của thầy cô có internet, hoặc vài máy cho học sinh làm theo cặp
- Mở sẵn trang ManuAI /play/lab/true-or-fake (miễn phí, không cần tài khoản)
- Mỗi nhóm một bộ ba thẻ câu trả lời kiểu AI (xem kế hoạch), hoặc chép lên bảng
- Mỗi học sinh một phiếu học tập
Từ cần biết
- Thông tin bịa:
- Điều chatbot nói như thật nhưng thật ra nó tự nghĩ ra. Còn gọi là "ảo giác" của AI.
- Nguồn:
- Nơi thông tin xuất phát: sách, trang web, chuyên gia hay chính người trong cuộc.
- Nguồn thứ hai:
- Một nơi khác, độc lập, để xem có nói giống như vậy không.
- Trang chính thức:
- Trang web của cơ quan chịu trách nhiệm về thông tin đó, ví dụ một bộ hay một bảo tàng.
Hoạt động chính · Trên trình duyệt: ManuAI
Thật hay giả, rồi tìm chi tiết bịa
Cả lớp chơi /play/lab/true-or-fake trên máy chiếu, hoặc theo cặp, đoán từng khẳng định của AI là thật hay giả. Sau đó các nhóm đọc ba câu trả lời viết theo giọng AI đầy tự tin, mỗi câu giấu một chi tiết bịa, tìm ra nó và nói mình sẽ kiểm tra thế nào.
Trang ManuAI cho bài này
- Thật hay giả? ai.manusignal.com/vi/play/lab/true-or-fake
- Vì sao AI bịa chuyện ai.manusignal.com/vi/lessons/why-ai-makes-things-up
- Kiểm tra điều AI nói ai.manusignal.com/vi/lessons/check-what-ai-tells-you
- Bộ giáo án kiểm chứng thông tin trọn 45 phút ai.manusignal.com/vi/materials/fact-check-lesson
Tiến trình 45 phút · 45 phút
| Khởi động6 phút | Hai thật một giả
|
|---|---|
| Hoạt động17 phút | Thật hay giả, rồi tìm chi tiết giấu
|
| Luyện tập17 phút | Em sẽ kiểm tra thế nào?
|
| Tổng kết5 phút | Đúng gần hết vẫn có thể sai
|
Lưu ý cho thầy cô
- Bộ giáo án kiểm chứng đầy đủ ở /materials/fact-check-lesson có trình chiếu, bài trắc nghiệm mười câu và ghi chú cho thầy cô, nếu muốn dạy thêm một tiết về chủ đề này.
- Hiểu lầm: "chatbot đưa đường link thì thông tin là đúng". Link có thể hỏng hoặc nói một điều khác. Hãy mở nguồn ra và đọc.
- Thiết bị: một màn hình chiếu chung là đủ. Nếu các cặp có máy, trò thật hay giả miễn phí, không cần tài khoản. Không yêu cầu học sinh đăng ký bất cứ thứ gì.
Đáp án phiếu kiểm tra nhanh
- Vì sao chatbot có thể nói một điều bịa với giọng rất tự tin? D. Nó viết những chữ nghe hợp lý và không biết chữ nào là đúng sự thật
- Đâu là nguồn thứ hai tốt cho một kiến thức khoa học? B. Sách giáo khoa môn Khoa học tự nhiên
- Kể hai loại thông tin em luôn phải kiểm tra trước khi dùng hay chia sẻ, và giải thích vì sao. Câu trả lời tốt: Thông tin sức khoẻ, vì sai liều thuốc hay lời khuyên có thể làm hại người khác. Thông tin tiền bạc, ngày tháng hay tên người trong bài tập, vì sai thì mất tiền, mất điểm và có thể lan sang người khác.
Miễn phí in và chia sẻ trong lớp học và ở nhà.ManuAI · học AI miễn phí cho mọi người · ai.manusignal.com/vi